logowanie

matematyka » ciekawostki » a to ciekawe » papirus Rhinda

Papirus Rhinda

Przepis do osiągnięcia poznania wszelkich rzeczy ciemnych... wszelkich tajemnic, które są zawarte w przedmiotach. Ułożona była ta księga w roku trzydziestym trzecim panowania króla Apofisa...

Papirus Rhinda to jeden z najstarszych znanych dokumentów matematycznych, sporządzony w XVII w. p.n.e. przez skryba króla Ahmesa (1650 r. p.n.e.). Papirus Rhinda zawiera przepisy na rozwiązanie 85 zadań matematycznych, a jego nazwa pochodzi od nazwiska ang. egiptologa, który odnalazł go w 1853 roku we wnętrzu piramidy Ramzesa II w ruinach starożytnego miasta Teby.

Papirus Rhinda

Zwój mierzący ponad 5 m o szerokości 33 cm, składa się z 14 arkuszy papirusu i zawiera wszystko, co w tamtej epoce było Egipcjanom znane w zakresie arytmetyki i geometrii.

Pierwsze zagadnienia, traktują o podziale pewnej liczby chlebów pomiędzy dziesięciu ludzi. Był to jeden ze stosowanych przez Egipcjan sposobów przedstawiania tabliczki mnożenia do 9.

W papirusie tym w wielu obliczeniach występują ułamki, przy czym operowano ułamkami o licznikach równych jedności. Jedynym wyjątkiem był ułamek dwie trzecie, dla którego istniał osobny symbol. Wszystkie ułamki sprowadzały się do sum ułamków prostych, czyli o liczniku równym jedności. Papirus Rhinda zawierał tablice podające rozkłady na ułamki proste dla wszystkich liczb nieparzystych od 5 do 331. Zgodnie z systemem egipskim ułamek 3/4 to nie było trzy czwarte, a połowa i ćwierć. W papirusie, zapisana test też egipskim sposobem wartość liczby pi: π = 3 + 1 13 + 1 17 + 1 173 .
Egipcjanie w ten sposób starali się rozłożyć każdy ułamek i tym samym wkroczyli na drogę uciążliwych poszukiwań rozkładu ułamków. Egipski system zapisu ułamków był popularny w Europie do XVIII wieku. System hinduski, znany nam dziś zastąpił go więc całkiem niedawno.
W papirusie zapisano również bardzo ciekawy sposób obliczania pola koła, według którego równe jest polu kwadratu, którego bok równa się 8/9 długości średnicy.

A oto jedno z zadań jakie prezentuje papirus:
Suma pewnej wielkości i jej dwóch trzecich i jeszcze jej 1 7 wynosi 37. Jaka to liczba?





© 2018 Mariusz Śliwiński      o serwisie | kontakt online: 47 drukuj