Internetowa przygoda z matematyką     logowanie

matematyka » arytmetyka » zbiory liczbowe » liczby naturalne » liczebniki

Liczebniki

Każda liczba naturalna to pewien ciąg cyfr, jeśli jest to niedługi ciąg, wystarczy na niego spojrzeć, aby skojarzyć z nim liczbę i podać jej nazwę. Umiemy rozpoznawać tak zapisane nieduże liczby naturalne bardzo szybko, spoglądając na ciąg cyfr 15, widzimy liczbę, którą nazywamy piętnaście. Podobnie reagujemy na inne nieduże liczby. Wszystkie liczby naturalne, którymi posługujemy się na co dzień, możemy nazwać, a służą nam do tego liczebniki. W przypadku niewielkich liczb dosyć sprawnie przychodzi nam ich nazywanie, dla liczb nieco większych, potrzeba trochę większej uwagi i koncentracji. Dla liczb bardzo dużych nie ma praktycznej potrzeby ich nazywania. Można oczywiście utworzyć nowe liczebniki główne dla bardzo dużych liczb, będących potęgami liczby $10$, ale będą one używane bardzo rzadko lub wcale.

Liczebniki tworzone są w różnych językach według różnych reguł. Wśród liczebników wyróżniamy liczebniki proste oraz liczebniki złożone. Zazwyczaj liczebnikami prostymi w danym systemie są wszystkie liczby mniejsze od bazy. W przypadku systemu dziesiętnego są to liczebniki mniejsze od $10$, sama baza oraz jej potęgi. Liczebnikami prostymi w języku polskim są np. zero, jeden, dwa, osiem, dziesięć, sto, tysiąc, miliard, itp. Liczebniki złożone możemy podzielić na multiplikatywne, addytywne i mieszane.
Pierwsze z nich powstają z mnożnej i mnożnika, które zapisujemy łącznie, np.: $20$ - dwadzieścia, $500$ - pięćset.
Liczebniki addytywne powstają przez łączenie liczebników prostych, np.: $102$ - sto dwa, $1006$ - tysiąc sześć.
Liczebniki mieszane to połączenie liczebników wyżej przedstawionych rodzajów, np.: $2208$ - dwa tysiące dwieście osiem.

W języku polskim, w liczebnikach addytywnych z reguły składnik większy poprzedza mniejszy i nie występuję żaden łącznik. Wyjątkiem od tej reguły są liczebniki od $11$ do $19$, w których składnik mniejszy poprzedza większy ście oraz występuje łącznik na. W liczebnikach multiplikatywnych mnożna poprzedza mnożnik, które łączymy w jeden wyraz.

Przy tworzeniu mnożników będących potęgami $10$ wyróżniamy ich kilka postaci:
dziesięć, -dzieścia, -dzieści, -dziesiąt
sto, -ście, -sta, -set
tysiąc, tysiące, tysięcy
milion, miliony, milionów
miliard, miliardy, miliardów

Począwszy od miliona wyróżniamy liczebniki wielkie: bilion, trylion, kwadrylion, kwintylion, sekstylion, septylion, oktylion, nonilion, decylion. Ich nazwy pochodzą od liczebników łacińskich, a każdy kolejny wyraża liczbę, która jest milion razy większa od poprzedniej. Między nimi znajdują się liczebniki pośrednie: miliard, biliard, tryliard, itd., które są większe od swoich poprzedników tysiąc razy.

Liczebniki główne liczb naturalnych.

Podaj liczbę naturalną

  

Tabela liczebników

1jeden 11jedenaście 10dziesięć 100sto 1000tysiąc
2dwa 12dwanaście 20dwadzieścia 200dwieście 2000dwa tysiące
3trzy 13trzynaście 30trzydzieści 300trzysta 3000trzy tysiące
4cztery 14czternaście 40czterdzieści 400czterysta 4000cztery tysiące
5pięć 15piętnaście 50pięćdziesiąt 500pięćset 5000pięć tysięcy
6sześć 16szesnaście 60sześćdziesiąt 600sześćset 6000sześć tysięcy
7siedem 17siedemnaście 70siedemdziesiąt 700siedemset 7000siedem tysięcy
8osiem 18osiemnaście 80osiemdziesiąt 800osiemset 8000osiem tysięcy
9dziewięć 19dziewiętnaście 90dziewięćdziesiąt 900dziewięćset 9000dziewięć tysięcy
10dziesięć 20dwadzieścia 100sto 1000tysiąc 10000dziesięć tysięcy




© 2017 Mariusz Śliwiński      o serwisie | kontakt online: 39 drukuj